قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
4803
تاريخ الفي ( فارسى )
از قلعهء كرك بيرون آمده و به جانب شام روان شد . حاكم غزه و جنتمر ، حاكم شام و ديگر امراى مصر كه در شام بودند به جنگ او بيرون آمده در نواحى شام جنگى عظيم شد . نخست برقوق شكست يافت و چون غنيم به تاراج مشغول شد ، معاودت نموده ايشان را پريشان ساخت و جمعى كثير را به قتل آورد . ملك ظاهر برقوق در مدت عمر خود از اين صعبتر جنگى نديده بود و نديد . ديگر باره امراى شام و نايب غزه و صفد و غير ذلك جمع شده با ظاهر جنگ كردند و باز ظاهر فتح كرد و تمام اموال و اسباب شاميان به دست او افتاد و قوى حال شد . و مردم چون اين خبرها شنيدند ، از اطراف و جوانب بر او جمع شدند و اكثر امراى شام نيز با او اتفاق كردند و جمعى از غلامان برقوق كه در قلعهء شام بودند ، اتفاق كرده به طرف او روان شدند . جنتمر ، حاكم شام از قلعه به تعاقب ايشان بيرون آمده غلامان بازگشته به حسب اتفاق او را شكست دادند و جميع اموالشان را تاراج كرده نزد ظاهر آوردند و ظاهر به غايت قوى حال شد . و اين احوال به منطاش رسيد . شروع در تهيهء اسباب سفر ملك منصور نمود و حاكم صفد يلبغا سالمى را در صفد گذاشته خود به جنگ ظاهر رفت . سالمى در صفد امير اينال يوسفى را كه سابقا نايب حلب بود و آنجا محبوس بود ، بيرون آورده با او در مخالفت منطاش اتفاق كرده و صفد را اينال يوسفى به تصرف درآورده و به ملك ظاهر خبر فرستاد كه « منطاش ، ملك منصور را از قلعه بيرون آورده به تجمل تمام به جانب شام روان شده . و آنچه در خزاين مصر بود و آنچه از اموال يتيمان و غير ذلك در بيت المال بود ، بر لشكر قسمت نمود . » و در منزل دويم ملك منصور از اسب افتاد و مردم اين را شگون بد گرفته دانستند كه كارى نخواهد ساخت . و در اين سال سلطان مراد ، قيصر روم به تسخير ولايت لازار فرنگى روان شد . « 1 » چون لشكرها به هم نزديك شد [ ند ] روزى سلطان مراد با پسران خود ايلدرم بايزيد و يعقوب به شكار [ 488 الف ] بيرون رفت و مخالفان خبر شده به جنگ بيرون آمدند . سلطان با وجود آنكه مردم اندك همراه داشت ، داد شجاعت داده مخالفان را انهزام داد و به وقت تعاقب ايشان
--> ( 1 ) . مراد جنگ قوصوه بين سلطان مراد عثمانى با اتحاد بالكان متشكل از توارتكو پادشاه بسنه ، لازار دسپوط صرب و پرنسهاى كروآت و آلبانى است . اين جنگ كه به پيروزى تركها خاتمه يافت ، سوّمين پيروزى آنها پس از موفقيّت در جنگهاى صرب صنديغى ( 1364 م . ) و چرمن ( 1371 م . ) است كه سبب پيشروى سريع تركها در روملى شد . جنگ قوصوه كه سرنوشت عثمانىها را در بالكان تعيين مىكرد ، به موجب منابع ترك سهشنبه شانزدهم شعبان 791 ه / 10 آگوست 1389 م در صحراى قوصوه رخ داد . - اسماعيل حقى اوزون چارشىلى ، تاريخ عثمانى ، ترجمهء ايرج نوبخت ، تهران ، كيهان ، ج 1 ، ص 295 . ادريس بدلسى روز جنگ را چهارم رمضان نوشته - هشت بهشت ، نسخهء خطّى حاج حسين نخجوانى ، ورق 89 ب .